31 HISTORIO KUN INFANO
Karel  Čapek

El: "Rakontoj el dua poŝo", 
el la ĉeĥa originalo  esperantigis Josef Vondroušek
     
	"Se oni jam parolas pri tiu komisaro Bartošek," diris sinjoro Kratochvíl, "mi rememoras kazon, kiu ankaŭ restis nekonata al la publiko; ĝi estis la his¬torieto kun infano. Foje alkuris al komisarejo, al tiu Bar¬tošek, juna sinjorino, edzino de iu ŝtatbiena konsilisto, de iu sinjoro Landa, kun ega ploro, apenaŭ spirkaptante. La komisaro bedaŭris ŝin, kvankam ŝi havis ŝvelan nazon kaj estis tute makula de la plorego, kaj li estis kvietiganta ŝin, kiom nur tia maljuna fraŭlo kaj krome policisto tion kapablas. Jesumaria, juna sinjorino, li diris al ŝi, ĉesu jam, li ne forŝiros vian kapon ja, post dormo li forgesos kaj estos denove bone; kaj se li faras tro grandan skandalon, iros kun vi Hochman kaj donos al li kelkajn sur la vangon; sed vi, sinjorino, vi ne darfas doni al via edzo kaŭzon por ĵaluzo; nu kaj ĉio. - Nome, sciu, tiamaniere oni akordigas ĉe la polico plimulton da tiaj familiaj tragedioj.
	"Sed la sinjorino nur kapskuis kaj ploris tiel, ke estis terure rigardi.
	"Ha, mildiabloj, eksperimentis sinjoro Bartošek denove alie, li fuĝis do de vi, ĉu! Aŭdu, li revenos ja, tiu kanajlo aĉa; apenaŭ li valoras tiom, fiulo, ke vi pro li tiom ekscesu!
	"Si - sinjoro, ploregis la juna sinjorineto, oni ŝtelis ja de mi sur - surstrate la infanon!
	"Ha, diris sinjoro komisaro malkonfide, kion oni farus kun la infano? Eble li nur misvojis.
	"Ŝi ne misvojis, plorsingultis la malfeliĉa panjo, Rozin¬ja havas ja nur tri monatojn!
	"Ho, diris sinjoro Bartošek, kiu tute ne scietis, kiam tia infano komencas iradi. Kaj kiel, mi petas vin, oni povus ŝin ŝteli de vi?
	"Iom post iom li eksciis tion de ŝi, kiam anticipe li ĵurligis sin per ĉiuj ĵuroj, por kvietigi ŝin, ke la infanon certe li trovos. Ĝi estis do jene: Sinjoro Landa ĵus deĵore veturis al ŝtataj bienoj kaj sinjorino Landová volis brodi por Rozinja belan salivtuketon; kaj dum en mercerejo ŝi estis elektanta silkon por la salivtuketo, ŝi lasis stari la ĉareton kun Rozinja ekstere; kiam ŝi eliris eksteren, estis Rozinja kun la ĉareto for. Jen ĉio, kion dum pli ol duon¬horo li povis elscii de la ploreganta patrino.
	"Nu, sinjorino Landová, diris fine komisaro Bartošek, tio ne estas tiel malbona; rigardu, kial oni ŝtelus infanon? Pli ofte iam tiam oni formetas ian uleton, tian kazon mi havis jam. Mi opinias, ke tia etulo havas nenian valoron, li estas plej ofte ne vendebla; sed la ĉareto havas valoron, kaj kusenoj - estis tie kusenoj, ĉu? - ankaŭ havas valo-ron; tia aĵo jam estas ŝtelinda. Mi opinias, ke iu ŝtelis nur la ĉareton kaj la kusenetojn; mi dirus, ke la ŝtelinto estis virino, ĉar ulo kun ĉareto estus eble iom okulfrapa. Tiu virino la infanon denove ie flankenmetos, diris Bartošek kvie¬tige, mi petas vin, kion ŝi farus kun ŝi? Mi opinias, ke la bebeton ni alportos al vi ankoraŭ hodiaŭ, kiam oni ŝin ie trovos.
	"Sed Rozinja havos egan malsaton, lamentis la juna patrino, jam nun ŝi devus trinki!
	"Ni donos al ŝi trinki, promesis la komisaro, nur iru jam hejmen - Kaj li venigis iun civilan policiston, ke li konduku la povran sinjorinon hejmen.
	"Posttagmeze la komisaro mem sonorigis ĉe la juna sinjorino. Sinjorino Landová, li raportis, la ĉareton jam ni havas; nun mankas al ni nur la infano. La ĉareton ni trovis malplena en koridoro de ia domo, kie tute neniuj infanoj estas. Venis tien al domservistino ia sinjorino, ke ŝi volas nur mamnutri la infanon; nu, kaj poste ŝi foriris. - Damna afero, li diris kapskuante, tamen do tiu persono volis ŝteli nur la etuleton kaj nenion alian. Mi opinias, kara sinjorino, se tiu persono tiom aspiris pri la infano, ŝi neniel malutilos al ŝi, nek ŝin formanĝos; mallonge, vi povas esti senzorga kaj jen ĉio.
	"Sed mi volas rericevi mian Rozinjan, kriis sinjorino Landová malespere.
	"Sinjorino, vi devas doni al ni foton aŭ priskribon de via infano, diris la komisaro ofictone.
	"Sed, sinjoro komisaro, ploris la juna sinjorino, sciu, infanoj ĝis la unua jaro endas ne esti fotografataj! Onidire tio ne estas bona, infano poste ne volas kreski -
	¬"Hm, diris la komisaro, almenaŭ priskribu precize al ni la bebon.
	"Tion la juna panjo faris tre detale; Rozinja havas tiel belajn harojn kaj nazeton kaj tiajn belajn okuletojn kaj pezas kvar mil kvarcent naŭdek gramojn, kaj havas tian belan postaĵeton kaj faldetojn sur la kruretoj - 
 	"Kiajn faldetojn? demandis la komisaro.
	"Tiajn kisindajn, ploris la patrino, kaj tiajn dolĉajn fingretojn, kaj tiom ŝi ridis je la panjo -
	¬"Jesuomaria, sinjorino, bruis sinjoro Bartošek, laŭ tio ni ne povas ja ŝin ekkoni! Ĉu ŝi havas ian specialan signon?
	"Ŝi havas rozkolorajn rubandetojn sur kufeto, plorsingultis la juna sinjorino. Ĉiu knabinjo havas ja rozkolorajn rubandetojn! Je ĉiuj sanktuloj, sinjoro, trovu al mi Rozinjan!
	"Kaj kiajn dentojn ŝi havas? demandis sinjoro Bartošek.  "Neniujn, ŝi estas apenaŭ tri monatojn aĝa! Se vi scius, kiel ŝi ridetis je la panjo! Sinjorino Landová falis sur genuojn: Sinjoro komisaro, diru, ke vi trovos ŝin al mi!
	"Nu, ni klopodos, embarase murmuris sinjoro Bartošek. Mi petas, leviĝu! Rigardu, jen demando kial tiu persono ŝin ŝtelis. Ĉu vi povas diri al mi, por kio taŭgas tia suĉinfano?
	"Sinjorino Landová ekokulegis lin. Tio estas ja la plej bela en la mondo, ŝi klarigis. Sinjoro, ĉu en vi estas neniaj patrinaj sentoj?
	"Sinjoro Bartošek ne volis konfesi ĉi tiun mankon kaj rapidis diri: Mi opinias, ke tian uleton povis ŝteli nur patrino, kiu perdis propran idon kaj volas havi alian. Sciu, estas same, kiam iu prenas en gastejo vian ĉapelon; vi elektas do alian kaj iras. Tion jam mi aranĝis: mi igis anonci, kie kaj al kiu en Prago mortis trimonata anusuleto; kaj niaj homoj iros tien rigardi, ĉu vi komprenas? Mi petas vin, laŭ tiu via priskribo ni ne ekkonos ŝin.
	"Sed mi ekkonos ŝin, spasme ploris sinjorino Landová.
	"Sinjoro komisaro ŝultrolevis. Sed malgraŭ tio, li diris enpense, mi vetprenus venenon, ke tiu virino ŝtelis tiun aĉuleton pro ia materia profito. Kara sinjorino, oni tre malofte ŝtelas pro amo; plej ofte pro mono. Sed, sakre, ĉesu plori! Mi faros por vi ĉion, kion mi povas.
	"Kiam sinjoro Bartošek revenis al la komisarejo, li diris al siaj homoj: Aŭskultu, kiu el vi havas trimonatan kriulon? Igu lin sendi al mi. - Ia policist-edzino alportis do al li sian plej junan; sinjoro komisaro igis lin malvindi kaj diras: li estas ja malseka. Ni vidu do, haretojn sur la kapo havas kaj la faldetojn ankaŭ - ĉi tio estas la nazo, ĉu? kaj dentojn ankaŭ tio ne havas - Mi petas vin, sinjorino, laŭ kio oni ekkonas tian suĉinfanon?
	"Sinjorino policist-edzino alpremis sian plej junan al la brusto. Ŝi estas ja mia Manja, diris ŝi fiere, ĉu vi ne vid¬as, ke tute ŝi similas la patron?
	"Sinjoro komisaro ekrigardis malcerte policiston Hoch¬man kiu kun hirta barbo kaj sulkiĝinta nazego grimacis al sia posteulo kaj faris per dika fingro 'tititi' kaj diris 'haf, haf, haf'. - Nu, mi ne scias, murmuris la komisaro, la nazo ŝajnas al mi iom alia, sed eble ĝi al ŝi iom elkreskos. Aten¬du, mi iras rigardi en parkon, kiel aspektas suĉinfanoj. Tia ĝi estas, ĉiajn poŝŝtelistojn kaj vagabondojn niulo tuj ekr¬imarkas, sed ĉi tiu frajo en kusenetoj, kun tio ni havas nen¬ion komunan.
	"Post unu horo Bartošek revenis tute konsternita. Aŭ¬du, Hochman, tio estas ja terura, ĉiuj ĉi infanoj estas samaj! Kiel mi faru la priskribon? Estas serĉata trimonata bebeto, inseksa, ŝi havas harojn, nazeton, okuletojn kaj sur la pu¬geto faldetojn, aparta signo: ŝi pezas kvar mil kvarcent naŭ¬dek gramojn. Ĉu sufiĉas?
	"Sinjoro komisaro, diris Hochman serioze, la gramojn mi ne mencius; tia bebeto pezas foje pli kaj foje malpli, laŭ tio, kian fekaĵon li havas.
	"Jesuomaria, lamentis la komisaro, kiel mi sciu ĉion ĉi? tio ne estas ja mia fako! Aŭdu, li diris subite faciliĝe, mi ŝarĝigus per tio ies alian kolon, ekzemple Instituton por la patrinoj kaj suĉinfanoj!
	"Sed ni havas tion ĉi tie kiel ŝtelon, rediris la policisto.
	"Vi pravas, murmuris la komisaro. Dio, se tio estus ŝtelita horloĝo aŭ alia prudenta objekto, pri tio mi scius konsilon; sed hometo, mi eĉ ne scietas, kiel oni serĉas ŝte¬litajn infanojn!
	En la sama momento malfermiĝis la pordo kaj iu po¬licisto kondukas plorantan sinjorinon Landová. Sinjoro ko¬misaro, li raportis, ĉi tiu sinjorino surstrate volis elŝiri suĉ¬infanon de iu sinjorino kaj dume ŝi faris grandan eksceson kaj skandalon. Mi do ŝin kunprenis.
	"Jesuokristo, sinjorino Landová, abrubtis la komisaro, kion vi faras al ni?
	"Ŝi estis ja mia Rozinja, lamentis la juna sinjorino.
	"Neniu Rozinja, diris la policisto. Tiu sinjorino estis sinjorino Roubalová el Budečská strato kaj la infano estas ŝia trimonata bubo.
	¬"Vidu, vi malfeliĉulino, komencis tondri sinjoro Bartošek. Se ankoraŭ unufoje vi enmiksiĝos en la aferon, ni la¬sos tion, komprenite? - Atendu, li rememoris subite, je kia nomo aŭdas tiu via infano?
	"Ni nomas ŝin Rozinja, plorsingultis la panjo, Suĉinjo, Dididi, buleto, birdido, ĉemizuleto, anĝeleto, paĉja, panja, malpureta, buŝeto, pisulino, skarabeto, birdeto, oro -
¬	"Kaj je ĉio ĉi ŝi aŭdas? demandis la komisaro miregante.
	"Ĉion ŝi komprenas, certigis la panjo plorante. Kaj tiom ŝi ridas, kiam ni diras al ŝi hafhaf, bububu, tidlitidli aŭ tititi. 
	"Tio ne helpos multe, opiniis sinjoro komisaro. Bedaŭrinde, ni devas diri al vi, sinjorino Landová, ni malsukcesis. En familioj, kie estis anoncita infan-morto, via Rozinja ne troviĝas; ĉion ĉi niaj homoj jam sinsekve vizitis.
	"Sinjorino Landová rigardis rigide antaŭ sin. Sinjoro komisaro, ŝi ekparolis en subita eklumo de espero, mi donos dek mil al tiu, kiu trovos mian Rozinjan! Anoncu premion, ke tiu, kiu alkondukos vin al spuroj de mia infano, ricevos dek mil!
	"Mi ne farus tion, kara sinjorino, diris sinjoro Bartošek dubeme.
	"Vi estas senkora, eksplodis la juna sinjorino. Mi donus la tutan mondon por mia Rozinja! 
	"Nu, kiel vi volas, murmuris sinjoro Bartošek ĉagrenite. Mi anoncos tion, nur Diomia, neniel miksiĝu al ni en ¬tion!
	Peza kazo, li ekĝemis, apenaŭ fermiĝis la pordo post ŝi. Atendu, mi scias, kio nun okazos.
	"Kaj vere okazis: tagon post tio alportis al li tri detektivoj ĉiu po unu krieganta knabinjo, kaj unu, li estis tiu Pištora, enŝovis nur la kapon inter la pordon kaj ridaĉis. Sinjoro komisaro, ĉu tio povas esti knabeto? Knabeton mi havus, kaj malkare!
	"Jen, rezulto de la premio, insultis sinjoro Bartošek. Baldaŭ ni havos ĉi tie la tutan infan-trovitejon. Malbeninda kazo! -
	"Malbeninda kazo, li diris al si kolerigite, dum li re¬venis en sian fraŭlan loĝejon. Mi ŝatus scii, kiel nun mi trovos la bebeton.
	"Veninte hejmen, li trovis tie sian helpservistion, tian ladbuŝan virinaĉon kvereleman, kiel ŝi radias pro entuziasmo. Iru nur rigardi, sinjoro komisaro, ŝi diris anstataŭ bon¬venigo, tiun vian Barinan!
	Sciu, sinjoro Bartošek havis de sinjoro Justitz pursan¬gan bokshundinon, Barinan, kiu forgesiĝis al iu luphundo. Mi nur miras, ke ĉi tiuj diversaj hundspecioj entute reciproke agnoskas sin kiel hundoj; mi ne komprenas, laŭ kio tia rusa bigelo ekkonas, ke vertago ankaŭ estas hundo. Ni homoj distingiĝas nur per lingvo aŭ kredo kaj dume ni povas nin reciproke formanĝegi. Do tiu Barina havis kun luphundo naŭ hundidojn kaj nun ĝi kuŝis ĉe ili, vostumis kaj feliĉege ridetis.
	"Nur rigardu, laŭtvoĉis la helpservistino, kiel ĝi fieras pro la hundidoj, kiel ĝi fanfaronas pri ili, tiu bestaĉo! Nu, kiel ĉiu patrino!
	"Sinjoro Bartošek enpensiĝis kaj diras: Sinjorino, ĉu vere? Ĉu la patrinoj faras tion?
	"Nu memkomprene jes, asertis la helpservistino. Nur provu laŭdi infanon de ies patrino!
	"Kiel interesa, murmuris sinjoro Bartošek. Atendu, ni provos tion.
	"Sekvintan tagon ĉiuj patrinoj en Granda Prago estis tute en ekstazo. Apenaŭ ili eliris eksteren kun infano en ĉareto aŭ surbrake, tuj estis ĉe ili uniformita policisto aŭ sinjoro en bulĉapelo, grimacis ilian ĉarman bebon kaj tiklis lin sub la mentono. Kian belan bebon vi havas, sinjorino, li diris ĝentile, kian aĝon li havas? - Nu mallonge, por ĉiuj patrinoj ĝi estis tago de ĝojo kaj fiero.
	"Kaj jam je la dek unua matene alkondukis iu detekti¬vo al komisaro Bartošek ian palan kaj tremantan virinon. Jen ŝi estas, sinjoro komisaro, li raportis deĵore. Mi renkon¬tis ŝin kun ĉareto, kaj kiam mi diris al ŝi, ajaj, vi havas ĉar¬man bebon, kian aĝon li havas? - ŝi ekrigardis min kolere kaj kaŝis la infanon post la kurtenetojn. Mi diris do al ŝi, iru kun mi, sinjorino, kaj ne bruu.
	"Venigu sinjorinon Landová, diris la komisaro. Kaj vi, persono, pro Kristsinjoro, diru al mi, kial vi ŝtelis la in¬fanon! 
	"Tiu ulino nelonge neis, tuj ŝi konfuziĝis. Ŝi estis needziniĝinta junulino kaj havis knabinjon kun iu sinjoro. La infano en lastaj tagoj malsanis je stomako kaj du nok¬tojn kriis. La trian nokton donis tiu virino al ŝi mamtrinki en la lito kaj dume ŝi ekdormis; kiam matene ŝi vekiĝis, estis la infano blua kaj morta. Mi ne scias, ĉu tio estas eb¬la," diris sinjoro Kratochvíl kun ia dubo.
	"Ebla ĝi estas," enmiksiĝis en lian parolon doktoro Vitásek. "Unue, la patrino ne satdormis; due, la infano havis versimile kataron kaj kelkajn tagojn rifuzis la ma¬mon. Tial la mamo estis tro peza, kaj kiam la patrino ek¬dormis, ĝi glitis sur la nazeton de la infano kaj la infano sufokiĝis. Tio ankaŭ povas okazi. Do plue!"
	"Elble do tiel ĝi estis," daŭrigis sinjoro Kratochvíl. "Kiam matene la virino vidis, ke ŝia infano estas morta, ŝi iris anonci tion al paroĥejo; sed dumvoje ŝi vidis la ĉareton de sinjorino Landová, kaj tiam ŝi ekhavis ideon, se ŝi havos alian infanon, tiu sinjoro pagos al ŝi plu la alimentojn. Krome, laŭdire," diris sinjoro Kratochvíl embarase kaj ruĝiĝis: "la lakto tro premis ŝin."
	Doktoro Vitásek jesis. "Ankaŭ tio estas vero, li diris. 
	"Sciu," senkulpigis sin sinjoro Kratochvíl, "tiajn afe¬rojn mi ne komprenas. Tial ŝi ŝtelis la infanon kun la ĉareto kaj la ĉareton poste ŝi lasis stari en koridoro de fremda domo; kaj Rozinjan ŝi forportis hejmen anstataŭ sia Zdenja. Sed cetere ŝi estis ia frenezeta aŭ stranga virino, ĉar sian mortan infanon dume ŝi metis en glaciŝrankon; laŭdire, nokte ŝi volis ŝin ie enterigi aŭ formeti, sed ne havis por tio kuraĝon.
	"Dume venis sinjorino Landová. Jen, juna patrino, diras al ŝi sinjoro Bartošek, jen vi havas vian bebinjon.
	"Sinjorino Landová dronis en larmoj. Tio ne estas ja mia Rozinja, ŝi hastdiris, Rozinja havis alian kufeton!
	"Tondro al tio, ekkriis la komisaro, malvindu ŝin! Kaj kiam ŝi kuŝis sur lia skribotablo, li levetis ŝin je la piedetoj kaj diris: Rigardu nur, kiajn faldetojn ŝi havas sur la postaĵeto! - Sed tiam sinjorino Landová jam genuis sur la tero kaj kisis la manetojn kaj piedetojn de la etulino. Ci mia Rozinja, ŝi kriis plorante, ci birdeto! Dididi, ci fieta, ci panja pugeto, ci mia oro -
	"Mi petas vin, sinjorino, diris sinjoro Bartošek ĉagrenite,  ĉesu, alie, je mia animo mi edziĝos. Kaj la dek mil donu por la needziniĝintaj patrinoj, ĉu vi komprenas?
	"Sinjoro komisaro, diris sinjorino Landová solene, braklulu la infanon kaj benu ŝin!“
	"Ĉu tio devas esti?“ murmuris sinjoro Bartošek. Kiel oni tion prenas? Ha. Rigardu, ŝi komencas plori! Jen, prenu ŝin rapide.“
	"Kaj tio jam estas fino de la historio kun infano."